Ο Συνήγορος του Πολίτη για την αποκατάσταση των σεισμόπληκτων του Αρκαλοχωρίου, 4,5 χρόνια μετά τον σεισμό

Σχεδόν πέντε χρόνια μετά τον ισχυρό σεισμό που έπληξε το Αρκαλοχώρι στις 27 Σεπτεμβρίου 2021, η αποκατάσταση των ζημιών εξακολουθεί να κινείται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, αφήνοντας εκατοντάδες σεισμόπληκτους αντιμέτωπους με σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητά τους. Πολλοί εξακολουθούν να διαμένουν σε προσωρινούς οικίσκους, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που παραμένουν σε κτίρια τα οποία κρίνονται επικίνδυνα.

Η εικόνα αυτή οδήγησε τον Συνήγορο του Πολίτη σε θεσμική παρέμβαση προς τα συναρμόδια υπουργεία, μετά την εξέταση σχετικών αναφορών, την πραγματοποίηση αυτοψίας στην πληγείσα περιοχή και τις συναντήσεις που είχε με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Στην επιστολή του επισημαίνει ότι εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρές δυσλειτουργίες στις διαδικασίες αποκατάστασης, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις μεγάλες καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των πληγέντων κτιρίων, αλλά και στην κατεδάφιση επικίνδυνων κατασκευών.

Παράλληλα, ζητά από την Πολιτεία συγκεκριμένες απαντήσεις και αναλυτική ενημέρωση για τις ενέργειες που έχουν αναληφθεί ή προγραμματίζονται, προκειμένου να επιταχυνθεί η αποκατάσταση των ζημιών και να ενισχυθεί ουσιαστικά η στήριξη των σεισμόπληκτων κατοίκων.

Η επιστολή

Ο ΣτΠ, στα πλαίσια εξέτασης αναφορών σχετιζόμενων με το σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021, με επίκεντρο τον οικισμό του Αρκαλοχωρίου, και της διαδικασίας αποκατάστασης των πολύπλευρων συνεπειών του, καθώς και της διαδικασίας εκπόνησης Ειδικής Έκθεσης με θέμα «Φυσικές Καταστροφές και Πολιτική Προστασία: Μέτρα για την Πρόληψη, την Αποκατάσταση και την Αποζημίωση», στην οποία το εν λόγω γεγονός θα αποτελέσει μελέτη περίπτωσης, πραγματοποίησε στις 23-24 Μαρτίου 2026 επιτόπια αυτοψία στην περιοχή, καθώς και συνάντηση, στα γραφεία της Περιφέρειας Κρήτης, με εμπλεκόμενους στη διαχείριση των επιπτώσεων φορείς (Δήμοι Μινώα – Πεδιάδας και Αχαρνών – Αστερουσίων, Περιφέρεια Κρήτης, ΤΑΕΦΚ ΠΕ Ηρακλείου) και με τον τοπικό σύλλογο σεισμοπλήκτων του Δήμου Μινώα – Πεδιάδας «Η Ελπίδα».

Είχε προηγηθεί στις 3 Νοεμβρίου 2025 συνάντηση, στα γραφεία της Αρχής, με στελέχη του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Γενική Δ/νση Συντονισμού της ΓΓ Πολιτικής Προστασίας, ΓΔΑΕΦΚ και ΓΔΚΑΣ της ΓΓ Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής) καθώς και με άλλους φορείς, όπου συζητήθηκαν γενικότερα θέματα πολιτικής προστασίας, όπως αυτά εκτείνονται από την εφαρμογή μέτρων πρόληψης έως τη διαχείριση του συμβάντος και την εν τέλει αποκατάσταση των υποδομών σε περίπτωση βλάβης και την αποζημίωση των πληγέντων.

Από τις ως άνω συναντήσεις αναδείχθηκαν σημαντικά ζητήματα σε ό,τι αφορά το τελευταίο στάδιο, ήτοι τις διαδικασίες αποκατάστασης και αποζημίωσης, τα προβλήματα και οι δυσλειτουργίες των οποίων βρίσκονται, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, στο επίκεντρο των σχετικών αναφορών που δέχεται η Αρχή.

Συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά στο σεισμό του Αρκαλοχωρίου, παρότι έχουν παρέλθει πλέον των τεσσεράμισι (4.5) ετών από την ημέρα του συμβάντος, η αποκατάσταση των κτιρίων (κυρίως κατοικιών αλλά και σχολείων και ιερών ναών) δεν έχει ακόμη επιτευχθεί, με τη διαδικασία να προχωράει αργά, ενώ η κατεδάφιση πολλών εκ των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων εκκρεμεί. Τα εν λόγω ζητήματα, καθώς και άλλα, τα έχει αναδείξει με πολλαπλές επιστολές του προς τους εμπλεκόμενους φορείς ο τοπικός σύλλογος σεισμοπλήκτων, κάνοντας τις δικές του προτάσεις για την, κατά την κρίση του, καλύτερη επίλυση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει.

Με το παρόν, ο ΣτΠ προβαίνει στην επισήμανση ορισμένων εκ των ζητημάτων, με στόχο την τοποθέτησή σας επ’ αυτών και την ενημέρωση για τις προθέσεις σας, καθώς και του ενδεχόμενου προγραμματισμού σχετικών ενεργειών από πλευράς σας

Α. Τιμολόγιο υπολογισμού δαπανών για εργασίες επισκευής σε κτίρια πληγέντα από φυσικές καταστροφές Με την ΥΑ 270999/Δ5/22 (ΦΕΚ 4663/Β/2022) ορίστηκε το νέο τιμολόγιο για τον υπολογισμό της δαπάνης για εργασίες επισκευής σε κτίρια πληγέντα από φυσικές καταστροφές και τη χορήγηση της σχετικής στεγαστικής συνδρομής. Το νέο τιμολόγιο επικαιροποίησε το παλαιότερο που είχε οριστεί με την ΥΑ 6772/Β9Β/11 (ΦΕΚ 3201/Β/2011), λόγω της αύξησης του κόστους των οικοδομικών υλικών και της ανάγκης πρόβλεψης και νέων εργασιών.

Ωστόσο, ο σύλλογος σεισμοπλήκτων τονίζει πως οι τιμές που προβλέπονται στο επικαιροποιημένο τιμολόγιο απέχουν σημαντικά από τις ισχύουσες τιμές της αγοράς, οι οποίες, λόγω ποικίλων παραγόντων, βαίνουν διαρκώς αυξανόμενες, χωρίς να διαφαίνεται, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, τάση αποκλιμάκωσης.

Προς επίρρωση των παραπάνω, γίνεται παραπομπή στο Δείκτη Τιμών Υλικών Κατασκευής Νέων Κτιρίων Κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος υπολογίζει τις μηνιαίες αλλά και τις ετήσιες διακυμάνσεις των τιμών ανά κατηγορία υλικού.