Στην Αθήνα το απόγευμα ο Μάρκο Ρούμπιο – Τα ραντεβού και οι συμφωνίες

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται το απόγευμα στην Αθήνα.

Ο κ. Ρούμπιο έρχεται στην ελληνική πρωτεύουσα σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις παραμένουν έντονες, με τα μέτωπα στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία να εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις συνεχίζουν να ενισχύονται και να εμβαθύνονται, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται ο ρόλος της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας.

Ο Μάρκο Ρούμπιο δεν συνδυάζει αυτή τη φορά την επίσκεψή του στην Ελλάδα με επίσκεψη στην Τουρκία, διαφοροποιούμενος από μια παράδοση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, κίνηση που αναδεικνύει τον αυτόνομο χαρακτήρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, πέρα από το πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να στηρίζουν το σχήμα 3+1, στο οποίο συμμετέχουν Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ, ενώ έχουν εκφράσει τη στήριξή τους και στα έργα διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αποκτά παράλληλα ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, με δύο πολεμικές εστίες ανοιχτές στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Στο φόντο της επίσκεψης βρίσκονται και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική πλευρά δίνει βάρος στην περιφερειακή ασφάλεια.

Για την ελληνική πλευρά, ωστόσο, μεγαλύτερη σημασία έχει η ίδια η ατζέντα της επίσκεψης. Το State Department έχει συμπεριλάβει ρητά την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια, μαζί με την άμυνα, στις βασικές προτεραιότητες του Στρατηγικού Διαλόγου.

Η αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα λόγω των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο ενεργειακό σκέλος, ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο Κάθετος Διάδρομος και ο ρόλος της Ελλάδας στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και οι έρευνες για υδρογονάνθρακες και τα σχέδια ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Η παρουσία αμερικανικών εταιρειών στα ενεργειακά projects προσθέτει μία ακόμη διάσταση σε μια συνεργασία που η Αθήνα επιδιώκει να διευρύνει πέραν του αμιγώς αμυντικού πεδίου.

Το ενδιαφέρον αυτό συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επαναφέρει τις δικές της διεκδικήσεις γύρω από ενεργειακά έργα και θαλάσσιες ζώνες. Στις συνομιλίες αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να τεθεί και η τουρκική προκλητικότητα, με την Αθήνα να παρουσιάζει στην αμερικανική πλευρά την εικόνα που διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερο βάρος έχει για την ελληνική πλευρά η αμφισβήτηση από την Άγκυρα δραστηριοτήτων και έργων που η Αθήνα θεωρεί ότι ασκούνται απολύτως εντός των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Η κυβέρνηση αναμένεται να επαναλάβει τη θέση της για σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.

Ιδιαίτερο βάρος θα έχει και η άμυνα. Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας αποτελεί τη βάση ενός πολύ πυκνότερου πλέγματος στρατιωτικών σχέσεων που αναπτύχθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Η Σούδα παραμένει κομβικό σημείο για τις αμερικανικές δυνάμεις, ενώ η Αλεξανδρούπολη απέκτησε αυξημένη σημασία μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, κυρίως για τις μετακινήσεις στρατιωτικού υλικού προς την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Ο ρόλος των εγκαταστάσεων επί ελληνικού εδάφους για τις ΗΠΑ
Η χρήση των εγκαταστάσεων επί ελληνικού εδάφους έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη επιχειρησιακή σημασία λόγω των πολέμων στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή. Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η συνεισφορά αυτή, σε συνδυασμό με τη γεωγραφική θέση της χώρας, ενισχύει τη δυνατότητα περαιτέρω εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας.

Στην αμυντική ατζέντα μπαίνουν επίσης τα μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα και η προοπτική μεγαλύτερης συνεργασίας των δύο αμυντικών βιομηχανιών. Ξεχωριστή θέση έχει το πρόγραμμα των F-35, με την Αθήνα να προσβλέπει στην ομαλή υλοποίηση της ελληνικής παραγγελίας και στην ένταξη της Πολεμικής Αεροπορίας στην εποχή των μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Το ζήτημα των F-35
Την ίδια ώρα, η συζήτηση στις ΗΠΑ για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 παρακολουθείται στενά από την ελληνική πλευρά και δεν αποκλείεται να βρεθεί, έστω και παρεμπιπτόντως, στις συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο. Ο ίδιος ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει επισημάνει ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα όσο διατηρεί το ρωσικό σύστημα S-400, λόγω των υφιστάμενων αμερικανικών νομοθετικών περιορισμών. Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε μεταβολή των σημερινών δεδομένων δεν μπορεί να αγνοεί τις ισορροπίες ασφαλείας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, παραμένει το ελληνικό ενδιαφέρον για την αποδέσμευση πρόσθετου αμερικανικού αμυντικού υλικού.

Για την κυβέρνηση έχει σημασία και η συνέχεια της σχέσης μετά την αλλαγή διοίκησης στις ΗΠΑ. Η Αθήνα είχε επενδύσει σημαντικά στην ελληνοαμερικανική συνεργασία επί Μπάιντεν, ενώ ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος διεξάγεται πλέον με την κυβέρνηση Τραμπ, χωρίς να έχει ανακοπεί η συνεργασία στους βασικούς τομείς.

Πηγή: iefimerida.gr